Temel İstatistik · Temel · 3 dk okuma
Evren, örneklem ve örnekleme yöntemleri
Sonuçlarınızı kime genelleyebileceğiniz, katılımcıları nasıl seçtiğinize bağlıdır.
Evren ve örneklem
“Türkiye'deki sosyal bilgiler öğretmen adayları” bir evrendir. Üç üniversiteden anket dolduran 318 aday ise örneklemdir. İstatistiksel testler, örneklemdeki bulgunun evrende de geçerli olup olmadığına dair kanıt sunar; ama bu ancak örneklem evreni iyi temsil ediyorsa anlamlıdır.
Sık kullanılan örnekleme yöntemleri
| Yöntem | Nasıl? | Ne zaman uygun? |
|---|---|---|
| Basit seçkisiz | Listeden kurayla seçim | Evrenin tam listesi varsa |
| Tabakalı | Gruplara (ör. sınıf düzeyi) ayırıp her birinden oranlı seçim | Alt grupların temsil edilmesi önemliyse |
| Küme | Okul veya sınıf gibi hazır kümeleri seçip içindeki herkesi alma | Bireysel liste yoksa; analizde kümelenme hesaba katılmalı |
| Kolay ulaşılabilir | Ulaşabildiğiniz gönüllüler | Keşif amaçlı çalışmalar; genelleme sınırlı |
| Amaçlı / kartopu | Belirli özellikteki kişilere ulaşma | Nitel ve zor ulaşılan gruplar |
Temsil gücü örneklem büyüklüğünden önemlidir
Örnek
Bir üniversitenin yalnız bir bölümünden toplanan 2.000 kişilik veri, tüm üniversiteyi temsil eden 300 kişilik tabakalı bir örneklemden daha yanıltıcı olabilir. Büyük ama yanlı bir örneklem, yanlış sonuca daha büyük bir güvenle ulaştırır.
Sık yapılan hatalar
- Kolay ulaşılabilir örneklemle “Türkiye'deki tüm öğretmen adayları” hakkında kesin genellemeler yapmak.
- Sınıf veya okul düzeyinde toplanan veride kümelenmeyi yok saymak.
- Yanıt oranını (davet edilenlerin kaçının katıldığını) raporlamamak.
Raporda nasıl yazılır?
Araştırmanın örneklemini, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen üç devlet üniversitesinden 318 sosyal bilgiler öğretmen adayı oluşturmaktadır.
Sayıları kendi bulgularınızla değiştirin; ondalık ayırıcı için derginizin veya enstitünüzün yönergesine uyun.
İlgili yazılar
Bilmediğiniz bir terim mi var? İstatistik sözlüğüne bakın.
Bu konuda verinizle destek almak ister misiniz?
Danışma başlat