Analizler · Temel · 4 dk okuma
Doğru testi nasıl seçersiniz?
Test seçimi araştırma sorusundan ve değişken türlerinden başlar.
Araştırma sorusundan teste
| Sorunuz | Sonuç değişkeni | Önerilen test | Varsayım bozulursa |
|---|---|---|---|
| İki bağımsız grup farklı mı? (kadın–erkek) | Sayısal | Bağımsız örneklem t testi (Welch) | Mann–Whitney U |
| Aynı kişiler önce–sonra farklı mı? | Sayısal | Eşleştirilmiş t testi | Wilcoxon işaretli sıralar |
| Üç veya daha fazla grup farklı mı? (1., 2., 3. sınıf) | Sayısal | Tek yönlü ANOVA + post hoc | Kruskal–Wallis |
| Aynı kişiler üç+ zamanda ölçüldü | Sayısal | Tekrarlı ölçümler ANOVA | Friedman |
| Deney–kontrol, ön test–son test | Sayısal | Karma desen ANOVA veya ANCOVA | Değişim puanlarıyla Mann–Whitney |
| İki sayısal değişken ilişkili mi? | Sayısal | Pearson korelasyonu | Spearman korelasyonu |
| İki kategorik değişken ilişkili mi? | Kategorik | Ki-kare | Fisher kesin testi |
| Birden çok değişken sonucu yordar mı? | Sayısal | Çoklu doğrusal regresyon | Dayanıklı SH, dönüşüm |
| Evet/hayır bir sonucu ne etkiler? | İki kategorili | İkili lojistik regresyon | — |
| Ölçeğim güvenilir mi? | Maddeler | Cronbach alfa, McDonald ω | — |
Bir araştırma sorusunu parçalara ayırmak
Tezlerdeki sorular çoğu zaman birkaç ayrı analiz gerektirir. Her alt soru için ayrı test seçilir.
Örnek
“Öğretmen adaylarının KPSS kaygısı cinsiyete, sınıfa ve hazırlık biçimine göre farklılaşıyor mu? Kaygı ile tükenmişlik ilişkili mi?” sorusu dört analizdir: cinsiyet için t testi (2 grup), sınıf için ANOVA (3 grup), hazırlık biçimi için ANOVA (dershane / online / kendi başına), kaygı–tükenmişlik için korelasyon.
Önce plan, sonra veri
Analiz planını veri toplamadan veya veriye bakmadan yazın. Sonuca bakarak test, alt grup veya uç değer kuralı değiştirmek yanlış pozitif riskini artırır ve hakemler tarafından fark edilir.
Sık yapılan hatalar
- Üç grubu ikişer ikişer t testleriyle karşılaştırmak; ANOVA ve post hoc kullanın.
- Ön test–son test verisinde yalnız son testleri karşılaştırmak.
- Aynı kişilerden gelen ölçümleri bağımsız gruplar gibi analiz etmek.
İlgili yazılar
Bilmediğiniz bir terim mi var? İstatistik sözlüğüne bakın.
Bu konuda verinizle destek almak ister misiniz?
Danışma başlat