Analizler · Orta · 4 dk okuma

ANOVA ve post hoc testler

Anlamlı bir ANOVA, gruplardan en az birinin farklı olduğunu söyler; hangisi olduğunu söylemez.

Neden ikişer ikişer t testi değil?

Üç grup için üç ayrı t testi yapmak, en az bir yanlış pozitif bulma riskini %5'ten yaklaşık %14'e çıkarır. ANOVA tek bir testle genel farkı sınar, post hoc testler de bu riski kontrol ederek ikili karşılaştırmaları yapar.

Çözümlü örnek

Örnek

Dershaneye giden (Ort = 71), online kursa katılan (Ort = 68) ve kendi başına çalışan (Ort = 62) adayların deneme netleri karşılaştırılıyor (her grupta 40 kişi, SS ≈ 10). ANOVA: F(2, 117) = 8,40, p < .001, η² = .13. Tukey testi: kendi başına çalışanlar hem dershane (fark 9) hem online kurs grubundan (fark 6) anlamlı düzeyde düşük; dershane ile online kurs arasındaki 3 puanlık fark anlamlı değil (Tukey kritik farkı ≈ 5,3).

Hangi post hoc test?

Durum	Önerilen test
Varyanslar eşit, gruplar yakın büyüklükte	Tukey HSD
Varyanslar veya grup büyüklükleri farklı	Games–Howell (Welch ANOVA ile)
Önceden belirlenmiş birkaç özel karşılaştırma	Planlı karşıtlıklar
Kruskal–Wallis sonrası	Dunn testi + Holm düzeltmesi

Etki büyüklüğü

η² (eta kare) grup üyeliğinin puanlardaki değişkenliğin ne kadarını açıkladığını gösterir. η² = .13, deneme netlerindeki farklılığın %13'ünün hazırlık biçimiyle ilişkili olduğu anlamına gelir. Küçük örneklemde daha az yanlı olan ω² tercih edilebilir.

Sık yapılan hatalar

ANOVA anlamsızken post hoc sonuçlarını “anlamlı fark bulundu” diye sunmak.
Varyanslar belirgin farklıyken Tukey kullanmak.
Yalnız “gruplar arasında fark vardır” yazıp hangi grubun yüksek olduğunu belirtmemek.

Raporda nasıl yazılır?

Deneme netleri hazırlık biçimine göre anlamlı farklılık göstermiştir, F(2, 117) = 8.40, p < .001, η² = .13. Tukey testine göre kendi başına çalışan adayların netleri dershaneye ve online kursa katılanlardan düşüktür.

Sayıları kendi bulgularınızla değiştirin; ondalık ayırıcı için derginizin veya enstitünüzün yönergesine uyun.

İlgili yazılar

Orta · 3 dk

Danışma başlat